| Q.6/3-11: Chữ Hiếu trong Nho Giáo. | Q.6/3-11: Filial Piety in Confucianism. |
|---|---|
| LỜI THUYẾT ĐẠO CỦA ĐỨC HỘ PHÁP Đêm 15-4 Ất Mùi |
SERMON BY HIS HOLINESS HO PHAP Night of the 15th day of the 4th month, Year of Ất Mùi |
| Đêm nay Bần Đạo giảng cho đám thanh niên Nam Nữ để ý nghe cho lắm. Đêm nay Bần Đạo giảng chữ Hiếu, đương nửa thế kỷ 20 nầy, đạo đức suy vi, nhơn luân điên đảo, phong hóa cổ truyền do nơi tinh thần chơn chất hiền lương của cổ nhân đã để lại bị văn minh khoa học nó làm cho cả tinh thần đạo đức đều mất quyền nghĩ cả khoa học từ thế kỷ 20 nầy, nó đã đem lụng lại cho nhơn loại những gì? | Tonight I preach especially for the Youths of both Male and Female contingents; pay close attention. Tonight I preach on Filial Piety. In the middle of this 20th century, morality is in decline, human ethics are overturned, and the traditional culture left by the simple and virtuous spirit of the ancients is being eroded by scientific civilization, causing the spirit of morality to lose its authority. Think about science in this 20th century; what has it brought back to humanity? |
| Thật ra cái sanh sống của nhơn loại nó có thay đổi, nó có hướng về duy vật nhiều hơn là tinh thần khoa học, nếu để tâm suy gẫm thì ta ngó thấy, nó có thể tạo hạnh phúc cho xác thịt nhơn loại mà nó làm cho tiêu hủy cả tinh thần loài người cũng có. | In truth, human life has changed; it leans more toward materialism than the scientific spirit. If we reflect, we see that it can create physical happiness for humanity, but it can also destroy the human spirit. |
| Những nhà triết học Âu Châu nhứt là Pháp, đã nói một câu rất chánh đáng, chánh đáng mà có khuyết điểm khoa học lắm lắm đó vậy. Họ nói rằng: “La science sans conscience est le plus grave danger de l’existence humaine” khoa học không có thiên lương là một đều nguy hiểm cho sự sanh tồn của nhơn loại, thật quả vậy, nếu như nhơn luân của cả toàn nhơn loại mà không có phương pháp cố thủ nó lụng lại đặng, nó đã điên đảo rồi, cái nhơn luân ấy làm sao nó làm căn bản cho nhơn loại. | European philosophers, especially the French, have said a very correct sentence, correct but with a significant scientific flaw. They said: “La science sans conscience est le plus grave danger de l’existence humaine” (Science without conscience is the gravest danger to human existence). Indeed, it is so. If the human ethics of all humanity do not have a method to be preserved and restored, if they are already overturned, how can that ethics serve as a foundation for humanity? |
| Nay vì thiếu nhơn đạo, nhơn loại không biết yêu ái với nhau, chỉ tranh sống, chỉ tranh mạnh, mong làm bá chủ của toàn cầu, gây biết bao chiến tranh khổ não; chẳng phải hao về sanh mạng mà thôi, mà hao cả phú hữu nơi mặt đất nầy mà chớ, biểu làm sao nhơn loại không thống khổ cho đặng. | Now, because of a lack of humaneness, humanity does not know how to love one another, only struggling for survival, struggling for power, hoping to be masters of the globe, causing so many painful wars. Not only wasting lives, but also wasting the wealth of this earth. How can humanity not suffer? |
| Ai đời họ đã làm một điều trái hẳn luật Thiên nhiên của Tạo Đoan mà chính mình Đức Thánh Nava ở tại Đền Thánh La Mã đã buộc phải lên tiếng, sanh dục không cần nam, nghĩa là người đàn bà không cần có chồng mà muốn có con khoa học có thể cho có con đặng, nếu như cái tình trạng ấy quả nhiên xô đẩy nhơn loại đi tới một cái địa điểm chúng ta sẽ ngó thấy gì? Chúng ta ngó thấy Đạo luân thường của nhơn loại sẽ bị hủy đi mà chớ. | Who would have thought they would do something completely contrary to the Natural Law of Creation, which Pope Pius XII at the Vatican himself had to speak out against: procreation without the need for a male. That is, a woman does not need a husband to have a child; science can allow her to have a child. If this situation indeed pushes humanity to such a point, what will we see? We see that the moral order of humanity will be destroyed. |
| Đi tới mục đích đó biểu sao cả tinh thần con người không hướng về vật hình rồi cái Đạo nhơn luân không đếm xỉa đến, thử hỏi nếu một trẻ thơ kia sanh ra không có cha, cha nó là một cái ống bơm kia mà thôi, thử cái Đạo nhơn luân của nhơn loại đã ra sao mà chớ. | Heading toward that goal, how can the human spirit not turn toward materialism, disregarding human ethics? Ask yourself, if a child is born without a father, its father being merely a syringe, what will become of the ethical way of humanity? |
| Bởi cớ cho nên mới sản xuất ra cái thuyết duy vật của Cộng sản đáng lý lắm vậy. Trót đã xô đẩy tới cảnh tượng đó, không cần biết Tổ phụ Tông đường cha mẹ là chi nữa hết? Ông nội cũng đồng chí, bà nội cũng đồng chí, ông ngoại cũng đồng chí, bà ngoại cũng đồng chí, đồng chí cha, đồng chí mẹ, đồng chí anh, đồng chí em, cả thảy đều là đồng chí. Cái thuyết duy vật ấy do nơi thất Đạo nhơn luân mà sanh ra đó vậy. | For this reason, the materialist theory of Communism was produced, and quite logically so. Having been pushed to that scene, there is no need to know about Ancestors, Lineage, or Parents anymore. Grandfather is a comrade, Grandmother is a comrade, maternal Grandfather is a comrade, maternal Grandmother is a comrade; comrade father, comrade mother, comrade brother, comrade sister—everyone is a comrade. That materialist theory was born from the loss of human ethics. |
| Bây giờ nói tiếp qua cái giá trị chữ Hiếu, văn minh Nho Tông của chúng ta là gì? Tưởng cũng không cần gì nói cho mấy người lớn nghe, Bần Đạo chỉ giảng cho đám thanh niên Nam, Nữ mà thôi. | Now let us speak further about the value of Filial Piety. What is our Confucian civilization? I suppose there is no need to tell the adults; I preach only for the Youths, Male and Female. |
| Mấy đứa nhỏ có biết cha mẹ đã sanh ra nuôi nấng được cho nên hình, nên vóc, cái cam khổ của cha mẹ như thế nào mà chớ. | Do you children know how much hardship your parents endured to birth you and raise you to maturity? |
| Hễ có rầy la có dạy dỗ, có nhiều đứa cường ngạnh lén lút ra ngoài nói: Ổng vầy, bả khác, gắt gao, ăn hiếp, rủa xả, có nhiều khi ra sau lén lén ngồi rủa đủ thứ. Tới chừng biết khôn ngoan đến tuổi già, cả tâm não và lương tâm của mình sẽ cắn rứt và sẽ hình phạt một cách chừng đó mới khôn ngoan. | Whenever there is scolding or teaching, many stubborn children sneak outside and say: He’s like this, she’s like that, strict, bullying, cursing. Sometimes they go out back and secretly curse all sorts of things. Only when they gain wisdom in old age will their minds and consciences gnaw at them and punish them; only then will they be wise. |
| Hại thay! Ôm một đứa con đỏ từ vú sữa mớm cơm, nuôi cho nên hình, nên vóc, thật ra không biết bao nhiêu khổ não truân chuyên của cha mẹ, có nhiều khi phải hy sinh cả hạnh phúc của mình, để cả trí não, cả tâm hồn, cả giọt mồ hôi nước mắt để nuôi con, biết bao nhiêu gia đình không phải dở, mà nghèo vì con nên khổ, mấy đứa nhỏ có biết điều đó đâu. | Alas! Holding a red infant, from breastfeeding to spoon-feeding rice, raising it to maturity… truly, the parents endure untold suffering and hardship. Often they must sacrifice their own happiness, pouring all their mind, soul, sweat, and tears into raising their child. How many families are not incompetent, but are poor and suffer because of their children? You children do not know this. |
| À mà có biết chăng là khi nào mấy đứa bây có chồng có vợ, tới chừng bây có con đó mới biết cam khổ nuôi con bây như thế nào, bây mới biết ơn cha mẹ là nặng. Tiên Nho có nói: “Dưỡng tử phương tri phụ mẫu ân” có nuôi con là thế nào mới biết ân trọng của cha mẹ, những nhà Đạo đức xưa kia trong cửa Đạo Nho Tổ Phụ ta hay để lời than, hễ đọc đến làm cho ta khổ não cả tâm hồn: “Ai ai phụ mẫu sanh ngã cù lao, dục báo thâm ân hiệu thiên võng cực“, không có thế gì mà tưởng tượng được, tỏa ra cả, tâm hồn chí hiếu gặp một cái nước cũng như nước Việt Nam cả thảy đều có hạnh phúc là ăn no mặc ấm, dầu cho miệng lưỡi đã nói một tiếng khổ chớ một sắc dân hạnh phúc hơn các sắc dân toàn cầu đa số vậy. | Ah, but you will know it when you have husbands and wives, when you have children of your own; only then will you know the hardship of raising your children, and only then will you know the weight of your parents’ grace. The ancient Confucians said: “Dưỡng tử phương tri phụ mẫu ân” (Only when raising children do you know the grace of parents). The virtuous sages of old within the Confucian tradition of our Forefathers often left words of lament that, when read, pain our very souls: “Ai ai phụ mẫu sanh ngã cù lao, dục báo thâm ân hiệu thiên võng cực” (Alas, alas! Parents gave birth to me with toil and trouble; wishing to repay that deep grace is like measuring the boundless sky). It is unimaginable. To express a spirit of utmost filial piety… encountering a country like Vietnam where everyone has the happiness of being fed and clothed—even if tongues speak of suffering, it is a people happier than the majority of peoples globally. |
| Bần Đạo còn nhớ cái năm 9 tuổi, không biết thất mùa ra sao, mà cả thảy thiên hạ đều đói, Bần Đạo nghe được một cái tình trạng rất khổ não lương tâm là có một gia đình con nhiều lắm không đủ nuôi con, bị lúa cao gạo kém, buổi nọ con nó đã nhịn đói đôi ba bữa, mà thứ con nít nhịn đói thử như thế đó không la làng la xóm sao được, la rầy um xùm nên cha mẹ chịu không nỗi, bây giờ kiếm cơm cho con ăn mà không ra, rồi gạt nó cũng chụm lửa lên ở trong bếp lấy trấu bỏ trong nồi cơm vậy, bắt lên rồi mấy đứa nhỏ ngồi xung quanh giữ nồi cơm rồi lén ra sau hè thắt cổ tự vận. Mấy em có biết điều đó đâu, cái hiếu nếu mấy em không trả cả một đời mấy em chưa hề khi nào nên người bao giờ “Nhơn sanh hiếu nghĩa vi tiên” không hiếu nghĩa không làm gì nên người được. | I still remember when I was 9 years old. I don’t know how the harvest failed, but everyone was hungry. I heard of a situation that deeply pained the conscience: there was a family with many children, unable to feed them due to the high price of rice and scarcity of grain. One time, the children had gone hungry for two or three days. Children starving like that, how could they not cry and scream? They cried and made a ruckus until the parents could not bear it. Unable to find rice for them, they tricked them, lighting a fire in the kitchen and putting rice husks in the pot as if cooking rice. Then, while the children sat around guarding the pot, the parents sneaked out back and hanged themselves. You children do not know such things. If you do not repay filial piety, you will never become a true human being in your whole life. “Nhơn sanh hiếu nghĩa vi tiên” (In human life, filial piety and righteousness come first); without filial piety and righteousness, one cannot become a person. |
| Bần Đạo thuật một cái bài học hồi còn học trong trường Nho, Thầy của Bần Đạo dạy: “Tâm đạo cảm Thiên, Hiếu đạo cảm Thiên“, ở trong cổ nhơn vị sư ổng dạy một tích làm từ đó cho tới lớn không buổi nào quên hết. | I recount a lesson from when I studied in the Confucian school. My teacher taught: “Tâm đạo cảm Thiên, Hiếu đạo cảm Thiên” (The heart of the Way moves Heaven; the Way of Filial Piety moves Heaven). The ancient teacher taught a story that I have never forgotten from then until now. |
| Nhà Đại Minh Hùng Võ có một người học trò khó mẹ góa con côi học giỏi lắm, duy có nghèo, lớp nào lo học, lớp nào lo làm mướn nuôi mẹ với nuôi thân. Khi nọ người mẹ đau bịnh quá vãng. Cái tục lệ nhà Minh buổi nọ, ở ngoại thành không được phép vô nội thành, chỉ cách có một dãy trường thành mà thôi. Hễ ai vô nội thành mà rách rưới xin ăn đều bị đuổi tống ra, ai mặc đồ tang phục mà vô nội thành cũng bị đuổi ra. Người học trò khó ấy tính vô nội thành đặng hành khất về chôn mẹ, mà hễ bận đồ tang phục vô thì bị đuổi. Bây giờ anh ta mới gọi là “Tâm tang” anh ta xé một miếng khăn tang bằng ngón tay, rồi mới xẻ cái vú ra một đường nhét vô trổng, ngoài mặc áo học trò như thường để vô nội thành, gọi là Tâm tang, đi vô nội thành đặng đi xin về chôn mẹ. | In the Ming Dynasty under Emperor Hongwu, there was a poor scholar, a widow’s son, who studied very well but was poor. He had to divide his time between studying and working as a hired laborer to support his mother and himself. One day, his mother fell ill and passed away. The custom of the Ming Dynasty at that time was that those outside the city were not allowed inside the inner city, separated only by a wall. Anyone entering the inner city ragged and begging would be expelled; anyone wearing mourning clothes entering the inner city would also be expelled. The poor scholar planned to enter the inner city to beg for money to bury his mother, but if he wore mourning clothes, he would be chased out. So he devised what he called “Mourning of the Heart” (Tâm tang). He tore a strip of mourning cloth the size of a finger, cut a slit in his chest, and stuffed the cloth inside. Outside, he wore his regular scholar’s robe to enter the inner city. He called it Heart Mourning, and went into the inner city to beg for his mother’s burial. |
| Nhơn khi đó nhóm ngoại ô ngay chỗ đó lửa phát cháy, cháy một cách dữ dội lắm, làm cho ông Đại Minh Hùng Võ lên Hoàng cung hoảng hốt. Thấy dân chúng khổ não ổng cầu nguyện với Trời đặng cho ngọn lửa tiêu xuống đi, ổng vừa ngó trên ngọn lửa ổng thấy Quan Thánh Đế Quân, Quan Bình và Châu Xương hiện hình đứng trên ngọn lửa đặng làm cho ngọn lửa ấy tắt, thì khi đó đã cháy hết xung quanh rồi, chỉ còn có một nhà mà thôi, cái nhà ông học trò khó có thây chết của mẹ. | Just then, in the suburb right at that spot, a fire broke out, burning very fiercely, causing Emperor Hongwu in the Imperial Palace to panic. Seeing the people suffering, he prayed to Heaven for the fire to subside. Just as he looked at the flames, he saw Guan Sheng Di Jun (Guan Yu), Guan Ping, and Zhou Cang manifest, standing on the fire to extinguish it. By then, everything around had burned down, leaving only one house: the house of the poor scholar with his mother’s corpse. |
| Ông Đại Minh Hùng Võ đứng trên cái Dịch đài Hoàng cung dòm thấy Quan Thánh, Quan Bình và Châu Xương đứng trên ngọn lửa, ổng bái, ổng lạy đặng cám ơn, nhưng mà ổng vừa lạy ổng vừa ngoắc thì Đấng ấy đến ngay trước mặt của ông Hùng Võ, rồi Quan Thánh bái ông Hùng Võ nói: Em chào Đại Ca, rồi ông Đại Minh Hùng Võ liền biết mình là Lưu Bị tái kiếp, mới hỏi lụng lại Quan Thánh: Tam Đệ hà tại? Hỏi vậy Tam Đệ là Trương Phi bây giờ ở đâu? Trấn Bắc Tướng Quân tên … gì đó (lâu quá Bần Đạo quên) nói rồi ba hình liền biến mất. Ông Đại Minh Hùng Võ nghe tin đó cấp thời gởi ra ngoài biên thùy đòi Trấn Bắc Tướng Quân về, rồi bị tụi nó xàm tấu không biết chừng đòi cấp thời đây, đòi về đêm ngày sợ gian thần sủng nịnh nó tâu vô tâu ra sợ về mang hại nó mới đồ mưu làm để ổng nằm trong cái hòm rồi đệ tờ sớ nói ổng chết, nó dặn ổng nếu nhược bằng như yên thì Ngài sống lại, không yên chúng tôi chở Ngài về biên thùy. | Emperor Hongwu, standing on the Palace Terrace, saw Guan Yu, Guan Ping, and Zhou Cang standing on the fire. He bowed and prostrated to thank them. But as he bowed and beckoned, that Being came right in front of Hongwu. Then Guan Yu bowed to Hongwu and said: “I greet Elder Brother.” Emperor Hongwu immediately knew he was the reincarnation of Liu Bei. He then asked Guan Yu: “Where is Third Brother?” Asking, “Where is Third Brother Zhang Fei now?” The Guardian General of the North named… something (it’s been so long I forget), said this, and the three figures disappeared. Hearing this news, Emperor Hongwu immediately sent word to the frontier to summon the Guardian General of the North. But due to slanderous officials, the General feared that the summons, coming day and night, meant he would be harmed by sycophants upon his return. So he devised a plan: he lay in a coffin and submitted a report saying he had died. He instructed his men: “If it is safe, I will revive; if not, carry me back to the frontier.” |
| Vì cớ cho nên hòm hồi xưa họ có soi lỗ dưới đáy đặng cho có lỗ hơi, cái tục lệ đó như vậy? Khi ông nọ về triều đình ông Đại Minh Hùng Võ mừng rồi ổng khóc lóc là nghe tin bạn chết, mừng là thấy Trấn Bắc Tướng Quân đã về tới, dầu chết đi nữa còn thấy thi hài của em, tưởng đâu là mưu như vậy ai ngờ khi vở nấp hòm thì đi dọc đường để lên để xuống bị nghẹt hồi nào ông kia chết thiệt. Một mặt ổng đòi ông nọ, một mặt ổng sai đi ra đặng tra gạn coi tại sao hết thảy nhà cháy mà nhà đó còn. Tới chừng tra ra thì lòi ra người học trò khó vì hiếu. Ông vội đòi rồi tức thì phong quan hàng Văn Minh Điện Đại Học Sĩ, sau lên tới Giáng Nghị Đại Phu, vậy thấy cái hiếu, cái hiếu động Trời, động đất như thế đó mấy em bất hiếu, cả thảy bất hiếu Trời đất xử định mấy em ra sao? | For this reason, coffins in the old days had holes drilled in the bottom for air; that was the custom. When he arrived at the court, Emperor Hongwu was both joyful and tearful—tearful hearing his friend had died, joyful seeing the Guardian General of the North had arrived, even if dead, seeing his brother’s body. He thought it was a ruse, but who would have expected that when the coffin lid was opened… due to being moved up and down along the way, the air holes got blocked, and he had truly died. On one hand, the Emperor summoned that man; on the other, he sent someone to investigate why all the houses burned except that one. Upon investigation, it turned out to be the poor scholar, because of his filial piety. The Emperor hurriedly summoned him and immediately appointed him a Scholar of the Hall of Civilization, later rising to Grand Master of Remonstrance. So you see, filial piety, filial piety moves Heaven and Earth like that. If you are unfilial, all of you unfilial ones, how will Heaven and Earth judge you? |
| Từ đây tới sau dặn đừng có kỳ kèo đối với cha mẹ. Hễ còn thanh xuân chưa lịch lãm thế tình, hãy nương nơi cái hay cái biết của cha mẹ. Cường ngạnh tới chừng sau rồi có một trăm tuổi già ngồi khóc lên khóc xuống cũng không ích, ăn năn tự hối như Bần Đạo đây có nhiều khi ngồi nơi nào nhớ, moi óc nhớ coi cha nói gì, mẹ nói gì, tìm gần trối chết, tìm đặng nhớ. | From now on, I advise you not to be contentious with your parents. While you are young and inexperienced in the ways of the world, rely on the wisdom and knowledge of your parents. If you are stubborn, later when you are a hundred years old, sitting and crying will be of no use. Repenting like I do now… sometimes I sit somewhere and rack my brain to remember what my father said, what my mother said, trying desperately to remember. |
| Còn bây giờ đã có dạy dỗ khuyên lơn, rầy la thì kỳ cào, quạo quọ, ở trong cửa Đạo nầy Bần Đạo xin đứt cả thảy mấy em thanh niên rán giữ chữ Hiếu làm gương mẫu. | But now, when you are taught, advised, or scolded, you are argumentative and grumpy. Within this gate of the Way, I earnestly ask all you young people: strive to keep Filial Piety as an example. |
Nâng cấp VIP để xem các trang bị khóa.