30 – Bà Holle

MOTHER HOLLE BÀ HOLLE
ONCE upon a time there was a widow who had two daughters; one of them was pretty and clever, and the other ugly and lazy. Ngày xửa ngày xưa, có một bà góa nọ sống cùng hai cô con gái; một cô xinh đẹp, siêng năng, còn cô kia thì vừa xấu xí lại vừa lười biếng.
But as the ugly one was her own daughter, she liked her far the best of the two, and the pretty one had to do all the work of the house, and was in fact the regular maid of all work. Thế nhưng, vì cô con gái xấu xí là con ruột, nên bà yêu chiều cô ta hơn hẳn, bắt cô gái xinh đẹp kia phải gánh vác mọi việc trong nhà, biến cô thành một kẻ tôi tớ đầu tắt mặt tối đúng nghĩa.
Every day she had to sit by a well on the high road, and spin till her fingers were so sore that they often bled. Ngày nào cô cũng phải ngồi quay sợi bên thành giếng cạnh đường cái quan, làm lụng vất vả đến nỗi mười đầu ngón tay rớm máu.
One day some drops of blood fell on her spindle, so she dipped it into the well meaning to wash it, but, as luck would have it, it dropped from her hand and fell right in. Một hôm, máu vương vào nhuộm đỏ cả suốt chỉ, cô bèn nhúng nó xuống giếng cốt để gột rửa cho sạch, nhưng chẳng may nó tuột khỏi tay và rơi tõm xuống đáy nước.
She ran weeping to her stepmother, and told her what had happened, but she scolded her harshly, and was so merciless in her anger that she said: Cô gái vừa khóc vừa chạy về kể lại sự tình với mụ dì ghẻ, nhưng mụ mắng nhiếc cô thậm tệ và, trong cơn giận dữ không chút xót thương, mụ ra lệnh:
‘Well, since you’ve dropped the spindle down, you must just go after it yourself, and don’t let me see your face again until you bring it with you.’ “Đã làm rơi suốt chỉ xuống dưới đó thì tự mình xuống mà mò lên, đừng có vác mặt về đây nếu chưa tìm thấy nó!”
Then the poor girl returned to the well, and not knowing what she was about, in the despair and misery of her heart she sprang into the well and sank to the bottom. Cô gái tội nghiệp đành quay lại bên giếng, trong lòng hoang mang tột độ, vì quá sợ hãi và tuyệt vọng, cô nhắm mắt nhảy đại xuống giếng sâu và chìm nghỉm.
For a time she lost all consciousness, and when she came to herself again she was lying in a lovely meadow, with the sun shining brightly overhead, and a thousand flowers blooming at her feet. Cô bất tỉnh nhân sự một hồi lâu, đến khi tỉnh dậy thì thấy mình đang nằm giữa một đồng cỏ đẹp như mơ, ánh mặt trời tỏa sáng rực rỡ trên cao và muôn ngàn đóa hoa đang đua nhau khoe sắc dưới chân mình.
She rose up and wandered through this enchanted place, till she came to a baker’s oven full of bread, and the bread called out to her as she passed: Cô đứng dậy, dạo bước qua chốn thần tiên ấy, cho đến khi gặp một lò nướng đầy ắp bánh mì; khi cô đi ngang qua, những chiếc bánh cất tiếng gọi:
‘Oh! take me out, take me out, or I shall be burnt to a cinder. I am quite done enough.’ “Ôi! Kéo chúng tôi ra với, kéo chúng tôi ra với, kẻo chúng tôi cháy đen thành than mất thôi. Chúng tôi đã chín kỹ lắm rồi!”
So she stepped up quickly to the oven and took out all the loaves one after the other. Nghe vậy, cô vội bước đến bên lò và lấy hết mẻ bánh ra, không sót chiếc nào.
Then she went on a little farther and came to a tree laden with beautiful rosy-cheeked apples, and as she passed by it called out: Sau đó, cô đi tiếp một đoạn nữa và đến bên một cây táo trĩu những quả chín đỏ mọng đẹp mắt; khi cô đi ngang qua, cái cây cất tiếng gọi:
‘Oh I shake me, shake me, my apples are all quite ripe.’ “Ôi! Rung giúp tôi với, rung giúp tôi với, táo trên cành đã chín cả rồi.”
She did as she was asked, and shook the tree till the apples fell like rain and none were left hanging. Cô gái làm theo lời nhờ vả, rung cây thật mạnh khiến táo rụng xuống rào rào như mưa cho đến khi trên cành chẳng còn lại quả nào.
When she had gathered them all up into a heap she went on her way again, and came at length to a little house, at the door of which sat an old woman. Sau khi vun hết táo lại thành một đống gọn gàng, cô lại tiếp tục lên đường và cuối cùng đến trước một ngôi nhà nhỏ, nơi có một bà lão đang ngồi trước cửa.
The old dame had such large teeth that the girl felt frightened and wanted to run away, but the old woman called after her: Bà lão có những chiếc răng to và dài đến nỗi cô gái sợ khiếp vía, toan bỏ chạy, nhưng bà lão đã cất tiếng gọi với theo:
‘What are you afraid of, dear child? Stay with me and be my little maid, and if you do your work well I will reward you handsomely; but you must be very careful how you make my bed—you must shake it well till the feathers fly; then people in the world below say it snows, for I am Mother Holle.’ “Cháu sợ gì thế, cháu yêu? Hãy ở lại đây giúp việc cho ta, nếu cháu làm tốt, ta sẽ thưởng cho cháu thật hậu hĩnh; nhưng cháu phải hết sức lưu ý khi dọn giường cho ta – cháu phải giũ nệm thật mạnh cho lông vũ bay tung lên; khi ấy người dưới trần gian sẽ bảo là trời đang có tuyết rơi, bởi ta chính là Bà Holle.”
She spoke so kindly that the girl took heart and agreed readily to enter her service. Bà lão nói năng quá đỗi ân cần khiến cô gái vững dạ và vui vẻ nhận lời ở lại làm việc.
She did her best to please the old woman, and shook her bed with such a will that the feathers flew about like snow-flakes; so she led a very easy life, was never scolded, and lived on the fat of the land. Cô hết lòng chiều ý bà lão, ngày nào cũng giũ nệm thật mạnh tay khiến lông vũ bay lên như những bông tuyết trắng; đổi lại, cô có một cuộc sống rất an nhàn, chẳng bao giờ bị rầy la và luôn được ăn ngon mặc đẹp.
But after she had been some time with Mother Holle she grew sad and depressed, and at first she hardly knew herself what was the matter. Nhưng sau một thời gian sống cùng Bà Holle, cô bỗng trở nên u sầu, buồn bã, mà thoạt đầu chính cô cũng chẳng hiểu vì sao.
At last she discovered that she was homesick, so she went to Mother Holle and said: Cuối cùng, cô nhận ra đó là nỗi nhớ nhà, bèn đến thưa chuyện với Bà Holle:
‘I know I am a thousand times better off here than I ever was in my life before, but notwithstanding, I have a great longing to go home, in spite of all your kindness to me.’ “Cháu biết cuộc sống ở đây sướng hơn gấp ngàn lần so với trước kia, nhưng dù bà đã đối đãi với cháu rất tốt, cháu vẫn canh cánh nỗi mong mỏi được trở về nhà.”
‘I can remain with you no longer, but must return to my own people.’ “Cháu không thể ở lại cùng bà lâu hơn được nữa, cháu phải về với gia đình mình thôi.”
‘Your desire to go home pleases me,’ said Mother Holle, ‘and because you have served me so faithfully, I will show you the way back into the world myself.’ “Tấm lòng hướng về gia đình của cháu khiến ta rất hài lòng,” Bà Holle nói, “và vì cháu đã phục vụ ta hết sức tận tụy, ta sẽ đích thân đưa cháu trở lại trần gian.”
So she took her by the hand and led her to an open door, and as the girl passed through it there fell a heavy shower of gold all over her, till she was covered with it from top to toe. Thế rồi bà nắm tay cô dắt đến trước một cánh cổng lớn đang mở, và ngay khi cô gái vừa bước qua, một cơn mưa vàng rào rào đổ xuống, phủ kín người cô từ đầu đến chân.
‘That’s a reward for being such a good little maid,’ said Mother Holle, and she gave her the spindle too that had fallen into the well. “Đây là phần thưởng xứng đáng cho sự chăm chỉ của cháu,” Bà Holle nói, rồi bà trao trả cho cô cả cái suốt chỉ đã từng rơi xuống giếng năm xưa.
Then she shut the door, and the girl found herself back in the world again, not far from her own house; and when she came to the courtyard the old hen, who sat on the top of the wall, called out: Cánh cổng khép lại, và cô gái thấy mình đang đứng trên mặt đất, cách ngôi nhà mẹ đẻ không xa; khi cô bước vào sân, con gà mái già đang đậu trên tường rào bèn cất tiếng kêu:
‘Click, clock, clack, Our golden maid‘s come back.’ “Cục ta cục tác, Cục ta cục tác, Cô gái vàng của chúng ta đã trở về nhà.”
Then she went in to her stepmother, and as she had returned covered with gold she was welcomed home. Cô bước vào nhà gặp mẹ kế, và vì thấy cô trở về với bộ dạng dát đầy vàng ngọc nên mụ ta đã đón tiếp cô rất niềm nở.
She proceeded to tell all that had happened to her, and when the mother heard how she had come by her riches, she was most anxious to secure the same luck for her own idle, ugly daughter; so she told her to sit at the well and spin. Cô gái kể lại toàn bộ những chuyện đã trải qua, và khi mụ dì ghẻ nghe được nguồn cơn của sự giàu sang ấy, mụ liền nôn nóng muốn giành lấy vận may tương tự cho đứa con gái xấu xí và lười biếng của mình; thế là mụ bắt nó ra ngồi quay sợi bên giếng.
In order to make her spindle bloody, she stuck her hand into a hedge of thorns and pricked her finger. Để làm vấy máu vào suốt chỉ, cô ả đâm tay vào bụi gai cho gai nhọn chọc rách ngón tay mình.
Then she threw the spindle into the well, and jumped in herself after it. Sau đó, ả ném suốt chỉ xuống giếng và tự mình nhảy theo.
Like her sister she came to the beautiful meadow, and followed the same path. Giống như cô chị, ả rơi xuống cánh đồng cỏ xinh đẹp và cũng đi theo con đường mòn cũ.
When she reached the baker’s oven the bread called out as before: Khi đi ngang qua lò nướng, những chiếc bánh mì lại cất tiếng gọi như lần trước:
‘Oh! take me out, take me out, or I shall be burnt to a cinder. I am quite done enough.’ “Ôi! Kéo chúng tôi ra với, kéo chúng tôi ra với, kẻo chúng tôi cháy đen thành than mất thôi. Chúng tôi đã chín kỹ lắm rồi!”
But the good-for-nothing girl answered: Nhưng ả con gái vô tích sự kia đáp lại:
‘A pretty joke, indeed; just as if I should dirty my hands for you!’ “Đừng có hòng, ta đâu có dại mà làm bẩn đôi tay này vì bọn mi!”
And on she went. Dứt lời, ả bỏ đi.
Soon she came to the apple tree, which cried: ‘Oh ! shake me, shake me, my apples are all quite ripe.’ Chẳng bao lâu sau ả đến chỗ cây táo, và cây lại kêu lên: “Ôi! Rung giúp tôi với, rung giúp tôi với, táo trên cành đã chín cả rồi.”
‘I’ll see myself farther,’ she replied, ‘one of them might fall on my head.’ “Còn lâu nhé,” ả đáp, “nhỡ đâu có quả rơi trúng đầu ta thì sao.”
And so she pursued her way. Thế là ả lại tiếp tục đi.
When she came to Mother Holle’s house she wasn’t the least afraid, for she had been warned about her big teeth, and she readily agreed to become her maid. Khi đến nhà Bà Holle, ả chẳng sợ sệt chút nào vì đã được nghe kể trước về hàm răng to tướng của bà, và ả lập tức đồng ý vào làm người giúp việc.
The first day she worked very hard, and did all her mistress told her, for she thought of the gold she would give her; but on the second day she began to be lazy, and on the third she wouldn’t even get up in the morning. Ngày đầu tiên, ả làm việc rất chăm chỉ và tuân theo mọi lời sai bảo của bà chủ, vì đầu óc mải nghĩ đến đống vàng mà bà sẽ cho; nhưng sang ngày thứ hai, ả bắt đầu giở thói lười biếng, và đến ngày thứ ba thì ả nằm ườn ra, không thèm dậy vào buổi sáng.
She didn’t make Mother Holle’s bed as she ought to have done, and never shook it enough to make the feathers fly. Ả chẳng dọn giường cho Bà Holle đàng hoàng như lẽ ra phải làm, và cũng chẳng bao giờ chịu giũ nệm cho lông vũ bay lên.
So her mistress soon grew weary of her, and dismissed her, much to the lazy creature’s delight. Thế nên bà chủ sớm sinh ra ngán ngẩm và cho ả nghỉ việc, điều này đúng ý đồ của kẻ lười biếng khiến ả mừng thầm.
‘For now,’ she thought, ‘the shower of golden rain will come.’ “Giờ thì,” ả nghĩ, “cơn mưa vàng sắp tuôn xuống rồi đây.”
Mother Holle led her to the same door as she had done her sister, but when she passed through it, instead of the gold rain a kettle full of pitch came showering over her. Bà Holle dẫn ả đến cánh cổng y như đã làm với cô chị, nhưng khi ả vừa bước qua, thay vì vàng, một chảo đầy hắc ín đen sì đổ ập xuống người ả.
‘That’s a reward for your service,’ said Mother Holle, and she closed the door behind her. “Đó là phần thưởng cho sự phục vụ của nhà ngươi đấy,” Bà Holle nói, rồi đóng sầm cánh cửa lại.
So the lazy girl came home all covered with pitch, and when the old hen on the top of the wall saw her, it called out: Vậy là ả con gái lười biếng trở về nhà với bộ dạng dính đầy hắc ín đen đúa, và khi con gà mái đậu trên tường rào nhìn thấy, nó liền kêu lên:
‘Click, clock, clack, Our dirty slut‘s come back.’ “Cục ta cục tác, Cục ta cục tác, Cô nàng bẩn thỉu đã quay trở về.”
But the pitch remained sticking to her, and never as long as she lived could it be got off. Lớp hắc ín đó bám chặt lấy da thịt ả, và cho đến tận lúc chết, ả cũng không sao tẩy sạch đi được.
[26] Grimm. [26] Grimm.
Nâng cấp VIP để xem các trang bị khóa.