CHAPTER XII. AWARENESS

CHAPTER XII
Chương XII
AWARENESS
TỈNH THỨC
TO KNOW OURSELVES means to know our relationship with the world—not only with the world of ideas and people, but also with nature, with the things we possess.Hiểu rõ về chính chúng ta có nghĩa rằng hiểu rõ sự liên hệ của chúng ta với thế giới – không những với thế giới của những ý tưởng và những con người, nhưng còn với thiên nhiên, với những sự vật chúng ta sở hữu.
That is our life—life being relationship to the whole. Đó là sống của chúng ta – sống là liên hệ với tổng thể.
Does the understanding of that relationship demand specialization? Hiểu rõ về liên hệ đó có cần sự chuyên môn hóa hay không?
Obviously not. Rõ ràng là không.
What it demands is awareness to meet life as a whole. Điều gì nó yêu cầu là trạng thái tỉnh thức để gặp gỡ sống như một tổng thể.
How is one to be aware? Làm thế nào người ta tỉnh thức được?
That is our problem. Đó là vấn đề của chúng ta.
How is one to have that awareness—if I may use this word without making it mean specialization? Làm thế nào người ta có được tỉnh thức đó – nếu tôi được phép dùng từ ngữ này mà không làm cho nó có nghĩa chuyên môn hóa?
How is one to be capable of meeting life as a whole? Làm thế nào người ta có thể gặp gỡ sống như một tổng thể?
—which means not only personal relationship with your neighbour but also with nature, with the things that you possess, with ideas, and with the things that the mind manufactures as illusion, desire and so on. – mà có nghĩa không những sự liên hệ cá nhân với người hàng xóm của bạn nhưng cũng còn với thiên nhiên, với những sự vật mà bạn sở hữu, với những ý tưởng, và với những sự việc mà cái trí sáng chế như ảo tưởng, ham muốn và vân vân.
How is one to be aware of this whole process of relationship? Làm thế nào người ta có thể tỉnh thức được toàn qui trình của sự liên hệ này?
Surely that is our life, is it not? Chắc chắn đó là sống của chúng ta, phải không?
There is no life without relationship; and to understand this relationship does not mean isolation. Không có sống nếu không có liên hệ; và muốn hiểu rõ liên hệ này không có nghĩa là cô lập.
On the contrary, it demands a full recognition or awareness of the total process of relationship. Trái lại, nó cần một tỉnh thức hay nhận biết trọn vẹn được toàn qui trình của liên hệ.
How is one to be aware?Làm thế nào người ta tỉnh thức được?
How are we aware of anything? Làm thế nào người ta nhận biết được bất kỳ sự việc nào?
How are you aware of your relationship with a person? Làm thế nào bạn tỉnh thức được sự liên hệ của bạn với một con người?
How are you aware of the trees, the call of a bird? Làm thế nào bạn nhận biết được cây cối, tiếng hót của một con chim?
How are you aware of your reactions when you read a newspaper? Làm thế nào bạn tỉnh thức được những phản ứng của bạn khi bạn đọc một tờ báo?
Are we aware of the superficial responses of the mind, as well as the inner responses? Làm thế nào bạn nhận biết được những phản ứng phía bên ngoài của cái trí, cũng như những phản ứng phía bên trong?
First we are aware, are we not? Làm thế nào chúng ta tỉnh thức được bất kỳ sự việc nào?
, of a response to a stimulus, which is an obvious fact; I see the trees, and there is a response, then sensation, contact, identification and desire. Trước hết chúng ta phải nhận biết – phải không – được một phản ứng đến một kích động, mà là một sự kiện hiển nhiên; tôi thấy những cái cây, và có một phản ứng, sau đó cảm giác, tiếp xúc, nhận dạng và ham muốn.
That is the ordinary process, isn’t it? Đó là qui trình thông thường, phải không?
We can observe what actually takes place, without studying any books. Chúng ta có thể quan sát thực sự điều gì xảy ra, mà không cần học hành bất kỳ quyển sách nào.
So through identification you have pleasure and pain.Vì vậy qua nhận dạng bạn có vui thú và đau khổ.
And our ‘capacity’ is this concern with pleasure and the avoidance of pain, is it not? Và ‘khả năng’ của chúng ta là quan tâm đến vui thú và lẩn tránh đau khổ này, phải không?
If you are interested in something, if it gives you pleasure, there is ‘capacity’ immediately; there is an awareness of that fact immediately; and if it is painful the ‘capacity’ is developed to avoid it. Nếu bạn thích thú cái gì đó, nếu nó cho bạn vui thú, có ‘khả năng’ ngay tức khắc; có một nhận biết được sự kiện đó ngay tức khắc; và nếu nó là đau khổ, ‘khả năng’ được phát triển để lẩn tránh nó.
So long as we are looking to ‘capacity’ to understand ourselves, I think we shall fail; because the understanding of ourselves does not depend on capacity. Chừng nào chúng ta còn đang nương dựa ‘khả năng’ để hiểu rõ về chính chúng ta, tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ thất bại; bởi vì hiểu rõ về chính chúng ta không lệ thuộc vào khả năng.
It is not a technique that you develop, cultivate and increase through time, through constantly sharpening. Nó không là một phương pháp kỹ thuật mà bạn phát triển, vun quén và gia tăng qua thời gian, qua liên tục mài bén.
This awareness of oneself can be tested, surely, in the action of relationship; it can be tested in the way we talk, the way we behave. Chắc chắn, tỉnh thức được chính mình này có thể được thử thách trong hành động của liên hệ; nó có thể được kiểm tra trong cách chúng ta nói chuyện, trong cách chúng ta cư xử.
Watch yourself without any identification, without any comparison, without any condemnation; just watch, and you will see an extraordinary thing taking place. Hãy quan sát về chính bạn mà không có bất kỳ sự nhận dạng, không có bất kỳ so sánh, không có bất kỳ chỉ trích; chỉ nhìn ngắm, và bạn sẽ thấy một sự việc lạ thường đang xảy ra.
You not only put an end to an activity which is unconscious—because most of our activities are unconscious—you not only bring that to an end, but, further, you are aware of the motives of that action, without inquiry, without digging into it. Bạn không chỉ kết thúc một hoạt động không có ý thức – bởi vì hầu hết những hoạt động của chúng ta đều không có ý thức – bạn không chỉ kết thúc nó, nhưng, thâm sâu hơn nữa, bạn nhận biết được những động cơ của hành động đó, mà không tìm hiểu, không đào sâu vào nó.
When you are aware, you see the whole process of your thinking and action; but it can happen only when there is no condemnation.Khi bạn tỉnh thức, bạn thấy toàn qui trình suy nghĩ và hành động của bạn; nhưng nó có thể xảy ra chỉ khi nào không có phê bình.
When I condemn something, I do not understand it, and it is one way of avoiding any kind of understanding. Khi tôi phê bình điều gì đó, tôi không hiểu rõ nó, và đó là một cách lẩn tránh bất kỳ loại hiểu rõ nào.
I think most of us do that purposely; we condemn immediately and we think we have understood. Tôi nghĩ tất cả chúng ta đều làm việc đó có mục đích; chúng ta phê bình ngay tức khắc và chúng ta nghĩ rằng chúng ta đã hiểu rõ.
If we do not condemn but regard it, are aware of it, then the content, the significance of that action begins to open up. Nếu chúng ta không phê bình nhưng lưu tâm đến nó, tỉnh thức được nó, vậy thì nội dung, ý nghĩa của hành động đó bắt đầu mở toang ra.
Experiment with this and you will see for yourself. Thử nghiệm điều này và bạn sẽ thấy cho chính bạn.
Just be aware—without any sense of justification—which may appear rather negative but is not negative. Chỉ tỉnh thức – không có bất kỳ ý thức của phê bình nào – mà dường như có lẽ khá tiêu cực nhưng không là tiêu cực.
On the contrary, it has the quality of passivity which is direct action; and you will discover this, if you experiment with it. Trái lại, nó có chất lượng thụ động mà là hành động trực tiếp; và bạn sẽ khám phá điều này nếu bạn thử nghiệm nó.
After all, if you want to understand something, you have to be in a passive mood, do you not?Rốt cuộc, nếu bạn muốn hiểu rõ một điều gì đó, bạn phải ở trong một trạng thái thụ động, đúng chứ?
You cannot keep on thinking about it, speculating about it or questioning it. Bạn không thể tiếp tục suy nghĩ về nó, phỏng đoán về nó hay tìm hiểu về nó.
You have to be sensitive enough to receive the content of it. Bạn phải dư thừa nhạy cảm để thâu nhận nội dung của nó.
 It is like being a sensitive photographic plate. Nó giống như một tấm kính chụp ảnh nhạy cảm.
If I want to understand you, I have to be passively aware; then you begin to tell me all your story. Nếu tôi muốn hiểu rõ bạn, tôi phải tỉnh thức thụ động; vậy thì bạn bắt đầu kể cho tôi tất cả câu chuyện của bạn.
Surely that is not a question of capacity or specialization. Chắc chắn, đó không là vấn đề của khả năng hay chuyên môn hóa.
In that process we begin to understand ourselves—not only the superficial layers of our consciousness, but the deeper, which is much more important; because there are all our motives or intentions, our hidden, confused demands, anxieties, fears, appetites. Trong tiến hành đó chúng ta bắt đầu hiểu rõ về chính chúng ta – không chỉ ở tầng hời hợt của ý thức chúng ta, nhưng sâu thẳm hơn, mà còn quan trọng hơn nhiều; bởi vì ở đó là tất cả những động cơ hay ý định của chúng ta, những đòi hỏi, những lo âu, những sợ hãi, những tham lam rối loạn, giấu giếm của chúng ta.
Outwardly we may have them all under control but inwardly they are boiling. Phía bên ngoài chúng ta có lẽ kiểm soát chúng nhưng phía bên trong chúng đang sôi sục.
Until those have been completely understood through awareness, obviously there cannot be freedom, there cannot be happiness, there is no intelligence. Chừng nào những điều đó chưa được hiểu rõ hoàn toàn qua sự tỉnh thức, chắc chắn không thể có tự do, không thể có hạnh phúc, không có thông minh.
Is intelligence a matter of specialization?Thông minh là một vấn đề của chuyên môn hóa hay sao?
—intelligence being the total awareness of our process. – thông minh là sự nhận biết được tổng thể ‘qui trình của chúng ta’.
And is that intelligence to be cultivated through any form of specialization? Và thông minh đó sẽ được vun quén qua bất kỳ hình thức nào của chuyên môn hóa?
Because that is what is happening, is it not? Bởi vì đó là điều gì đang xảy ra, phải không?
The priest, the doctor, the engineer, the industrialist, the business man, the professor—we have the mentality of all that specialization. Giáo sĩ, bác sĩ, kỹ sư, người công nghiệp, người kinh doanh, vị giáo sư – chúng ta có tinh thần của tất cả sự chuyên môn hóa đó.
To realize the highest form of intelligence—which is truth, which is God, which cannot be described—to realize that, we think we have to make ourselves specialists.Muốn nhận ra mức độ tột đỉnh của thông minh – mà là sự thật, mà là Thượng đế, mà không thể được diễn tả – muốn nhận ra điều đó, chúng ta nghĩ rằng chúng ta phải biến chính chúng ta thành những con người chuyên môn.
We study, we grope, we search out; and, with the mentality of the specialist or looking to the specialist, we study ourselves in order to develop a capacity which will help to unravel our conflicts, our miseries. Chúng ta học hỏi, chúng ta dò dẫm, chúng ta tìm kiếm; và, với tinh thần của người chuyên môn hay nương dựa người chuyên môn, chúng ta tìm hiểu về chính chúng ta với mục đích phát triển một khả năng mà sẽ giúp cởi bỏ những xung đột của chúng ta, những đau khổ của chúng ta.
Our problem is, if we are at all aware, whether the conflicts and the miseries and the sorrows of our daily existence can be solved by another; and if they cannot, how is it possible for us to tackle them?Vấn đề của chúng ta là, nếu chúng ta nhận biết được, liệu những xung đột và những đau khổ và những phiền muộn của sự tồn tại hàng ngày của chúng ta có thể được giải quyết bởi một người khác; và nếu chúng không thể, làm thế nào chúng ta có thể giải quyết được chúng?
To understand a problem obviously requires a certain intelligence, and that intelligence cannot be derived from or cultivated through specialization. Chắc chắn, muốn hiểu rõ một vấn đề cần phải có một thông minh nào đó, và thông minh đó không thể được bắt nguồn từ hay được vun quén qua sự chuyên biệt hóa.
It comes into being only when we are passively aware of the whole process of our consciousness, which is to be aware of ourselves without choice, without choosing what is right and what is wrong. Nó hiện diện chỉ khi nào chúng ta tỉnh thức một cách thụ động được toàn qui trình của ý thức của chúng ta, mà là nhận biết được chính chúng ta mà không có sự chọn lựa, mà không chọn lựa điều gì đúng và điều gì sai.
When you are passively aware, you will see that out of that passivity—which is not idleness, which is not sleep, but extreme alertness—the problem has quite a different significance; which means there is no longer identification with the problem and therefore there is no judgement and hence the problem begins to reveal its content. Khi bạn tỉnh thức thụ động, bạn sẽ thấy rằng từ thụ động đó – mà không là sự biếng nhác, mà không là hôn trầm, nhưng tỉnh thức cực độ – vấn đề có một ý nghĩa hoàn toàn khác hẳn; mà có nghĩa không còn sự đồng hóa cùng vấn đề và vì vậy không có nhận xét và thế là vấn đề bắt đầu bộc lộ nội dung của nó.
If you are able to do that constantly, continuously, then every problem can be solved fundamentally, not superficially. Nếu bạn có thể làm điều đó một cách kiên trì, liên tục, vậy thì mỗi vấn đề có thể được giải quyết một cách căn bản, không phải hời hợt.
That is the difficulty, because most of us are incapable of being passively aware, letting the problem tell the story without our interpreting it. Đó là sự khó khăn, bởi vì hầu hết chúng ta đều không có khả năng tỉnh thức một cách thụ động, thả cho vấn đề kể câu chuyện mà không có sự diễn giải về nó của chúng ta.
We do not know how to look at a problem dispassionately. Chúng ta không biết làm thế nào nhìn vào vấn đề một cách bình thản.
We are not capable of it, unfortunately, because we want a result from the problem, we want an answer, we are looking to an end; or we try to translate the problem according to our pleasure or pain; or we have an answer already on how to deal with the problem. Chúng ta không có khả năng như thế; bất hạnh thay, bởi vì chúng ta mong muốn một kết quả từ vấn đề, chúng ta muốn một câu trả lời, chúng ta hướng đến một kết thúc; hay chúng ta cố gắng diễn giải vấn đề tùy theo vui thú hoặc đau khổ của chúng ta; hay chúng ta có sẵn một câu trả lời về làm cách nào để giải quyết vấn đề.
Therefore we approach a problem, which is always new, with the old pattern. Vì vậy chúng ta tiếp cận một vấn đề, mà luôn luôn mới mẻ, bằng một khuôn mẫu cũ kỹ.
The challenge is always the new, but our response is always the old; and our difficulty is to meet the challenge adequately, that is fully. Thách thức luôn luôn mới mẻ, nhưng phản ứng của chúng ta lại luôn luôn cũ kỹ; và khó khăn của chúng ta là gặp gỡ thách thức một cách trọn vẹn, một cách nguyên vẹn.
The problem is always a problem of relationship—with things, with people or with ideas; there is no other problem; and to meet the problem of relationship, with its constantly varying demands—to meet it rightly, to meet it adequately—one has to be aware passively. Vấn đề luôn luôn là vấn đề của liên hệ – với những sự vật, với những con người, hay với những ý tưởng; không còn vấn đề nào khác; và muốn gặp gỡ vấn đề của liên hệ, cùng những đòi hỏi đang thay đổi liên tục của nó – muốn gặp gỡ nó đúng cách, muốn gặp gỡ nó nguyên vẹn – người ta phải tỉnh thức một cách thụ động.
This passivity is not a question of determination, of will, of discipline; to be aware that we are not passive is the beginning. Thụ động này không là vấn đề của khẳng định, của ý chí, của kỷ luật; tỉnh thức được rằng chúng ta không thụ động là sự khởi đầu.
To be aware that we want a particular answer to a particular problem—surely that is the beginning: to know ourselves in relationship to the problem and how we deal with the problem. Nhận biết được rằng chúng ta muốn có một câu trả lời đặc biệt cho một vấn đề đặc biệt – chắc chắn đó là sự khởi đầu: hiểu rõ về chính chúng ta trong liên hệ với vấn đề và làm thế nào chúng ta giải quyết được vấn đề.
Then as we begin to know ourselves in relationship to the problem—how we respond, what are our various prejudices, demands, pursuits, in meeting that problem—this awareness will reveal the process of our own thinking, of our own inward nature; and in that there is a release. Vậy thì khi chúng ta bắt đầu hiểu rõ về chính chúng ta trong liên hệ với vấn đề – chúng ta phản ứng như thế nào, những thành kiến, những đòi hỏi, những theo đuổi khác nhau của chúng ta, trong gặp gỡ vấn đề đó, là gì? – tỉnh thức này sẽ phơi bày qui trình suy nghĩ riêng của chúng ta, của bản chất phía bên trong riêng của chúng ta; và trong đó có một giải thoát.
What is important, surely, is to be aware without choice, because choice brings about conflict.Chắc chắn, điều gì quan trọng là tỉnh thức không-chọn lựa, bởi vì chọn lựa tạo ra xung đột.
The chooser is in confusion, therefore he chooses; if he is not in confusion, there is no choice. Người chọn lựa đang bị hoang mang, thế là anh ấy chọn lựa; nếu anh ấy không bị hoang mang, không có chọn lựa.
Only the person who is confused chooses what he shall do or shall not do. Chỉ con người bị hoang mang mới cần chọn lựa điều gì anh ấy sẽ làm hay sẽ không làm.
The man who is clear and simple does not choose; what is, is. Con người rõ ràng và đơn giản không chọn lựa; cái gì hiện diện, là.
Action based on an idea is obviously the action of choice and such action is not liberating; on the contrary, it only creates further resistance, further conflict, according to that conditioned thinking. Chắc chắn, hành động được đặt nền tảng trên một ý tưởng là hành động chọn lựa và hành động như thế không đang giải thoát; trái lại, nó chỉ tạo ra kháng cự hơn nữa, xung đột hơn nữa, tùy theo suy nghĩ bị quy định đó.
The important thing, therefore, is to be aware from moment to moment without accumulating the experience which awareness brings; because, the moment you accumulate, you are aware only according to that accumulation, according to that pattern, according to that experience.Vì vậy, điều quan trọng là, từ khoảnh khắc sang khoảnh khắc tỉnh thức không-tích lũy sự trải nghiệm mà tỉnh thức mang lại; bởi vì khoảnh khắc bạn tích lũy, bạn chỉ tỉnh thức tùy theo tích lũy đó, tùy theo khuôn mẫu đó, tùy theo trải nghiệm đó.
That is your awareness is conditioned by your accumulation and therefore there is no longer observation but merely translation. Đó là tỉnh thức của bạn bị quy định bởi sự tích lũy của bạn và thế là không còn quan sát nhưng chỉ diễn giải.
Where there is translation, there is choice, and choice creates conflict; in conflict there can be no understanding. Nơi nào có sự diễn giải, có chọn lựa, và chọn lựa tạo ra xung đột; trong xung đột không thể có hiểu rõ.
Life is a matter of relationship; and to understand that relationship, which is not static, there must be an awareness which is pliable, an awareness which is alertly passive, not aggressively active.Sống là một vấn đề của liên hệ; và muốn hiểu rõ liên hệ không-đứng yên đó, phải có một tỉnh thức mà mềm dẻo, một nhận biết mà thụ động đầy sáng suốt, không phải năng động đầy hùng hổ.
As I said, this passive awareness does not come through any form of discipline, through any practice. Như tôi đã nói, tỉnh thức thụ động này không hiện diện qua bất kỳ hình thức nào của kỷ luật, qua bất kỳ hình thức nào của luyện tập.
It is to be just aware, from moment to moment, of our thinking and feeling, not only when we are awake; for we shall see, as we go into it more deeply, that we begin to dream, that we begin to throw up all kinds of symbols which we translate as dreams. Chính xác nó chỉ là tỉnh thức, từ khoảnh khắc sang khoảnh khắc, được suy nghĩ và cảm thấy của chúng ta, không chỉ khi chúng ta đang thức giấc; bởi vì chúng ta sẽ thấy, khi chúng ta thâm nhập nó sâu thẳm hơn, rằng chúng ta bắt đầu nằm mơ, rằng chúng ta bắt đầu tuôn ra mọi loại biểu tượng mà chúng ta diễn giải như những giấc mộng.
Thus we open the door into the hidden, which becomes the known; but to find the unknown, we must go beyond the door—surely, that is our difficulty. Vì vậy chúng ta mở cánh cửa vào tầng ý thức giấu giếm, mà trở thành cái đã được biết; nhưng muốn tìm ra cái không biết được, chúng ta phải vượt qua cái cửa – chắc chắn, đó là sự khó khăn của chúng ta.
Reality is not a thing which is knowable by the mind, because the mind is the result of the known, of the past; therefore the mind must understand itself and its functioning, its truth, and only then is it possible for the unknown to be. Sự thật không là một sự việc mà có thể biết được bởi cái trí, bởi vì cái trí là kết quả của cái đã được biết, của quá khứ; vì vậy cái trí phải hiểu rõ chính nó và sự vận hành của nó, sự thật của nó, và chỉ lúc đó cái không biết được mới có thể hiện diện.